Archive

Archive for the ‘Çevresel Aciller’ Category

Sicak Bitkinligi Sicak Carpmasi ve Odemi Nedir ?

Çevresel Aciller
Sıcak Soğuk ve Boğulmaya Bağlı Acil Durumlar

Sıcağa Bağlı Acil durumlar

İnsan vücut ısısı 37°C kadardır ve bu damarların genişletilmesi, veya daraltılması ile, solunum ve cilt yoluyla (terleme) vücut ısısı sabit tutulmaya çalışılır. Vücut sıcakla karşı karşıya kaldığında te­mel ısıyı yaklaşık 37.8°C (100°F)’de tutmaya çalışır. Ancak ilaçlar, egzersiz, çevrede yüksek derecede ve yaygın ısı, özellikle yaşlılar ve çocuklarda bu termoregülasyonun bozulmasına ve vücut ısısının artmasına yol açar.

Sıcağa Karşı Vücudun Normal Yanıtı

Sıcak -> kanın ısısını yükseltir ve bu da hipotalamus tarafından algılanır -> periferal vazodilatasyon, radyasyon/buharlaşma yo­luyla ısı kaybedilir (saatte 1.5 litreye kadar su kaybedilir -> terleme ve buharlaşma ile vücut ağırlığının %5’i ve beraberinde Na++ ve K+ kaybedilir -> Kalp hızı, atım hacmi, kardiyak output artar -> Sıvı­nın buharlaşma yoluyla kaybedilmemesi için böbrekler su ve tuz tutulumunu arttmr, glukoz depolan artar ->4 vücudun normal iç ısı­sı korunur. Fakat sağlıklı olmayan bireyde vücut sıcağı kompanse edemediği zaman, aşırı sıvı kaybı sonucu hipovolomik şok ve ileti problemleri ortaya çıkar.

Sıcak Ödemi

Sıcakla karşı karşıya kaldıktan sonra ellerde, ayaklarda, ayak bileklerinde gode bırakan ödem olur. Bu durumun altında kardiyak ve renal nedenler yoktur. İklime uyum sağlayamayan yaşlı ve çocuklarda daha sıklıkla görülür. Birkaç gün belirti ver­meyebilir.

Tedavi ve Bakım: Odemli bölge yükseltilir, sıcak ortamdan uzaklaştırılır, sıvı alımı arttırılır.

Sıcak Krampları

Yorgun ve çok çalıştırılmış adalelerde ağrılı kramplar olur. Eg­zersiz yaparken veya sonrasında laktik aside bağlı olarak gelişir. Sıcak yerde egzersiz yapma, ortama uyum sağlayamama duru­munda sıvı ve elektrolit kaybı yerine konmazsa sıcak krampları oluşur.

Belirti ve Bulgular: Atletlerde, çok egzersiz yapan kişilerde elektrolit eksikliğinden dolayı bacaklarda, omuzlarda ağrılı kramp­lar, halsizlik, taşikardi, soluk ve nemli cilt, bulantı, aşırı idrar yap­ma görülür.

Tedavi ve Bakım: Kaybedilen sıvı ve elektrolitler yerine konur, ortamdan uzaklaştırılır.

Sıcak Senkobu

İklime uyum sağlayamayan bazı kişilerde sıcakla karşı karşıya kaldıkları ilk anda senkop gelişir.

Belirti ve Bulgular: Vazomotor ileti bozuklukları, fazla sıvı kaybına bağlı hipotansiyon, venöz göllenme, ciddi dehidratasyon olur. Diüretik gibi bazı ilaçları kullanıyorsa sıvı kaybı daha fazla gö­rülür.

Tedavi ve Bakım : Sırtüstü yatırılır. Eksik olan sıvı ve elektro­litler yerine konur.

Sıcak Bitkinliği

Ter, diyare veya diüretik kullanımın nedeniyle uzun süreli sıvı kaybına bağlı olarak gelişir. Çok genç veya yaşlılarda daha sık gö­rülür.

Belirti ve Bulgular: Baş ağrısı, bulantı, kusma, kırıklık, sürek­li susama hissi, kas krampları, anksiyete, taşikardi, ortostatik hipo­tansiyon, dehidratasyon, ateş (37-40°C) hassasiyet, bilinç bulanık­lığı.

Tedavi ve Bakım: Kişi sıcak ortamdan uzaklaştırılır. Yeterli sı­vı ve elektrolit verilir.

Sıcak Çarpması

Kompansasyon mekanizmasının yetersizliğinde uzun süreli nem ve rüzgarla karşı karşıya kalma, sıcak çarpmasının ortaya çık­masını sağlar. Yaşlılarda, alkolizm, kardiyovasküler hastalıklar, de­ri üzerinde büyük nekroz alanları, menstruasyon zamanı, LSD, di­üretik, antikolinerjik, beta bloker, amfetaminler gibi bazı ilaçlar sı­cak çarpmasına zemin hazırlar. Sıcakla karşı karşıya kalma süresi, aktivite derecesi, yaş, bilinç bulanıklığı sorgulanır. Kullandığı ilaç­lar, hastalıkları, alkolizm, ilaç bağımlılığı, vertigo araştırılır. Vücut kor ateşi, taşikardi, hipotansiyon, kapiller dolum bilinç düzeyi, ter­leme, cilt rengi, turgoru, titreme, nöbetler değerlendirilir.

Belirti ve Bulgular: 40° C nin üzerinde vücut ısısı, taşikar­di, taşipne, hipotansiyon ve nörolojik belirtiler, terleme olur ve­ya cilt kurudur, anksiyete, konfüzyon, hırçınlık, kas koordinas­yon kaybı, halüsinasyonlar, daha ileri dönemde nöbetler ve psi­koz gelişir. Deserebre pozisyon, intrakraniyal kanama, beyin ödemi oluşabilir. Pupillalar fıks dilate, yetersiz kan dolaşımına bağlı böbrek yetmezliği, myoglobuluniri ortaya çıkar. Prognoz kötüdür ve ölüm oranı yüksektir. Elektrolit yetersizliği ileti prob­lemlerine yol açıp ölüme neden olabilir.

Tedavi ve Bakım: Açık hava yolu sağlanır, solunum ve do­laşım sürdürülür. Gerekirse entübe edilir. %100 konsantrasyon­da Oksijen verilir. Pulse oksimetre ile kan gazları kontrol edilir. Hasta serin bir yere alınır ve giysileri çıkartılır. Sıvı volümünün dengelenmesini sağlamak için oral yolla alamıyorsa hafif vaka­larda; IV Dekstroz ve Laktatlı Ringer verilebilir. Ciddi vakalarda; Serum fizyolojik 300 cc bolüs verilir. Kardiyak problemler yoksa: 4 litre sıvı 6-8 saat içinde verilir. İdrar miktarı ölçülür. Hipovolo-misi olan çocuklarda 20 cc/kg/st verilir. İdrar miktarı izlenir (ye­tişkinlerde 0.5 cc/kg/st, çocuklarda 0.7 cc/kg/st’in altına düşme­si tehlikelidir). Ödemli ekstremite elevasyona alınır. Vücut iç ısı­sı izlenir. Isısı 41oC(106°F)’den yüksek olan hastalarda ani, hız­lı soğutma risklidir. İç ısıyı 38.3°C (101°F) altına indirme 45-60 dakika içinde yapılmalıdır.

Derinin ıslak olarak soğutulması, kuru soğutmadan 25 kez daha etkilidir. Soğutmada; sürekli hava üfleyen ventilatör, ısla­tılmış çarşaflar kullanılır. Buharı toksik olacağından alkol ban­yosu, sıcağa bağlı acil durumlarda etkisi olmadığından, koagülo-patilere ve karaciğer harabiyetine neden olabileceğinden aseto-minofen veya aspirin kullanılmamalıdır. Titremeyi engellemek için diazepam kullanılır.

Advertisements